Cán bộ - doanh nghiệp thông đồng dẫn đến sai phạm định giá đất
Theo Thứ trưởng Bộ Công an, sai phạm trong định giá đất không phải do phương pháp, chủ yếu do thông đồng giữa cán bộ định giá, cơ quan quản lý và doanh nghiệp để định giá đất thấp hơn giá quy định.
Nhận định này được Thứ trưởng Bộ Công an Lê Văn Tuyến đưa ra tại cuộc họp trực tiếp kết hợp trực tuyến về dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị định 44 của Chính phủ quy định về giá đất, do Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì.
Phó Thủ tướng nhận định việc huy động nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế - xã hội đang gặp khó khăn do những bất cập, hạn chế nảy sinh từ trong quá trình định giá đất, dẫn đến tình trạng định giá không chính xác, gây thất thu cho ngân sách Nhà nước.
Phân tích nguyên nhân của tình trạng này, Phó Thủ tướng cho rằng những sai phạm về định giá đất chủ yếu là do áp dụng sai phương pháp hoặc sử dụng dữ liệu đầu vào không khách quan, minh bạch, chính xác.
![Cán bộ - doanh nghiệp thông đồng dẫn đến sai phạm định giá đất - 1 Cán bộ - doanh nghiệp thông đồng dẫn đến sai phạm định giá đất - 1](/upload/105222/20230809/grabe72d6ptt_tran_hong_ha_edited_1691459231573.jpeg)
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà phát biểu tại cuộc họp (Ảnh: VGP).
Bên cạnh đó còn có nguyên nhân do việc áp dụng, vận dụng phương pháp định giá phức tạp, cơ sở dữ liệu giá đất trên thị trường chưa đầy đủ, tin cậy dẫn đến mỗi phương pháp lại cho ra một kết quả khác nhau.
Trước khi Luật Đất đai sửa đổi được Quốc hội thông quan, Phó Thủ tướng cho rằng các cơ quan quản lý, đơn vị tư vấn định giá cần thống nhất về cách thức lựa chọn, áp dụng phương pháp định giá đất kết hợp với kiểm chứng phù hợp, sát với giá trị thị trường và ít phụ thuộc vào ý chí chủ quan.
Từ kinh nghiệm thực tiễn, chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực kiến nghị xây dựng bộ tiêu chí trong trường hợp cần áp dụng thêm phương thức định giá kiểm chứng, tùy thuộc vào khả năng thu thập dữ liệu, điều kiện khu đất được định giá.
Về phương pháp thặng dư, chuyên gia Cấn Văn Lực đề nghị dự thảo Nghị định cần có hướng dẫn chi tiết, cụ thể hơn nữa trong việc xác định các yếu tố giả định ban đầu như dự kiến mức sinh lời trong tương lai, dự báo các khoản chi phí phát sinh… khi triển khai dự án.
Đồng tình, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Chi đề nghị dự thảo Nghị định cần thiết kế điều kiện áp dụng một thửa đất chỉ áp dụng được 1 phương pháp, hoặc từ 2 phương pháp định giá trở lên; quy định phương pháp thu thập nguồn thông tin giá đất khoa học, chặt chẽ.
Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Sỹ Bảy cho rằng quan trọng nhất là phải công khai nội dung phương pháp định giá, thông tin dữ liệu đầu vào và kết quả định giá.
Quan điểm này nhận được sự đồng tình của Thứ trưởng Bộ Công an Lê Văn Tuyến. "Việc thu thập thông tin đầu vào rất quan trọng, nếu thông tin không chuẩn thì áp dụng phương pháp nào cũng không có kết quả chính xác được", ông Tuyến nói.
Thứ trưởng Bộ Công an cho biết thêm, sai phạm chủ yếu trong định giá đất đai là do thông đồng giữa cán bộ định giá, cơ quan quản lý và doanh nghiệp để định giá đất thấp hơn giá quy định, không phải do phương pháp.
![Cán bộ - doanh nghiệp thông đồng dẫn đến sai phạm định giá đất - 2 Cán bộ - doanh nghiệp thông đồng dẫn đến sai phạm định giá đất - 2](/upload/105222/20230809/grab69a5ctruc_tuyen_1691459210439.jpeg)
Cuộc họp được kết nối trực tuyến với điểm cầu tại UBND nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước (Ảnh: VGP).
Kết luận nội dung này, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh định giá đất là vấn đề then chốt trong giải quyết những khó khăn, vướng mắc, vi phạm về đất đai hiện nay.
Các phương pháp định giá đất (so sánh, thu nhập, thặng dư) đã được nhiều nước trên thế giới sử dụng, trong đó, thông tin, dữ liệu đầu vào về thị trường đất đai là cơ sở quan trọng để áp dụng phương pháp định giá chính xác. Mỗi phương pháp định giá được áp dụng tương ứng với điều kiện thông tin, dữ liệu đầu vào của từng thửa đất.
Phó Thủ tướng lưu ý tiêu chí thông tin đầu vào phải thống nhất, minh bạch, công khai, đơn giản và khả thi, làm cơ sở áp dụng phương pháp định giá phù hợp.
Ông yêu cầu cơ quan soạn thảo làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan quản lý, tổ chức tư vấn định giá, hội đồng thẩm định giá… trong trình tự thủ tục tiến hành định giá đất.
Theo báo cáo của Bộ TN&MT, có 5 phương pháp định giá đất tại Nghị định 44, bao gồm các phương pháp: So sánh trực tiếp; chiết trừ; thu nhập; thặng dư; hệ số điều chỉnh giá đất.
Tuy nhiên, sau hơn 9 năm thi hành, một số quy định về phương pháp định giá đất đã bộc lộ hạn chế.
Một số địa phương còn lúng túng trong áp dụng thực hiện và làm ảnh hưởng đến tiến độ xác định giá đất. Một số phương pháp xác định giá đất chưa phù hợp với điều kiện thực tế về thông tin thị trường.
Bên cạnh đó, quy định về nội dung, điều kiện áp dụng các phương pháp định giá đất chưa cụ thể dẫn đến trường hợp một thửa đất áp dụng các phương pháp khác nhau cho các kết quả khác nhau…
Vì vậy, việc ban hành nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 44 để kịp thời hoàn thiện các quy định về phương pháp định giá đất, đổi mới trình tự xác định giá đất là cần thiết.